الشيخ محمد الصادقي الطهراني
142
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
نماز ، ولى در اين حال نبايد الفاظ جواب سلام بيشتر از الفاظ سلام كننده باشد ، و در آيهى سلام چنين آمده است كه « وَ إذا حُييتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأحسَنَ مِنْها أوْ رُدُّوها » ( سورهى نساء ، آيهى 86 ) « و هنگامى كه مورد تحيتى : سلامى ، واقع شديد ، در پاسخ تحيتى بهتر و يا همانگونه كه بهشما تحيت گفتهاند انجام دهيد » كه واجب در پاسخ سلام همان سلام است ، وگر چه در غير نماز بهتر است جواب بهتر از سلام باشد ولى در نماز كه جايز نيست سخنى غير از سخن مناسب نماز گفته شود ، در پاسخ سلام هم بهاندازهى واجب اكتفا مىشود زيرا جواب سلام كلًا واجب و تركش اهانت است . و اگر در نماز تحيتى بهالفاظى ديگر مانند « صبحكماللَّه و مساكماللَّه » بود پاسخش همان سلام است زيرا اين خود « احسن منها » است كه از هر تحيهاى بهتر است « 1 » و اين « تحيه » ى لفظى كه سرآمدش سلام است ، آن را در انحصار لفظ نمىكند ، بلكه هرگونه شادباش و زندهباش كتبى و عملى را نيز شامل است و در كل تمامى تعارفات مشروع را دربر دارد . مسائلى نوين پيرامون نماز مسألهى 306 - اگر در افقى مثلًا نماز صبحش را خواند و سپس هواپيما با سرعت زياد در جهتى پرواز كرد كه در راه و يا مقصد ، بار ديگر طلوع فجر شد بايستى مجدداً نماز صبح را بخواند زيرا « وَ قرآن الْفَجرِ » نماز صبح را بر هر مكلفى در هر حال بههنگام هر طلوع فجرى واجب كرده است . كه اگر يكى از آن دو را ترك كند بايد آن را قضا كند چنانكه در ساير نمازهاى پنجگانه نيز چنان است . مسألهى 307 - اگر در مسير حركت خورشيد با وسيلهاى سريعالسير حركت كند كه بهمدت 24 ساعت در حالت بينالطلوعين بماند ، در چنان موردى بايستى 24 ساعت وقت را طورى بخش كند كه بتواند نمازهاى پنجگانه را بخواند . مسألهى 308 - اگر در افقى زندگى مىكند كه مجموع شب و روز از 24 ساعت خيلى
--> ( 1 ) - چنانكه شهيد اول در كتاب بيان احتمال داده و ظاهر مسالك شهيد ثانى است